ستاره های سینما اساطیر ایرانی را روی صحنه می برند

همشهری آنلاین، شقایق عرفی نژاد:

فضای بعد از جنگ و احساسات ملی‌گرایی و وطن‌دوستی که پس از هرجنگی طبیعتا در مردمان آن سرزمین شکل می‌گیرد، شاید یکی از دلایلی است که با این نمایش‌ها به طور تقریبا همزمان روبه‌رو می‌شویم:

پسران فریدون

یکی از این نمایش‌ها که به داستان فریدون در شاهنامه مربوط می‌شود، «پسران فریدون» نوشته و کار علیرضا معتمدی است که البته پیش از این هیچ سابقه کارگردانی ندارد و به عنوان فیلمساز سه فیلم «رضا»، «چرا گریه نمی کنی» و «پری خانم» را ساخته است و حالا اولین تجربه کارگردانی تئاترش را با نمایشی در باره فریدون در بزرگترین سالن نمایش تهران اجرا می برد.

فریدون شاهنامه با کمک کاوه آهنگر بر ضحاک پیروز می‌شود و او را در کوه دماوند زندانی می‌کند و بعد پادشاه جهان می‌شود. او حالا جهان را بین سه پسرش سلم و تور و ایرج تقسیم می‌کند. روم را به سلم می‌دهد، توران را به تور و ایران را هم به ایرج می‌سپارد. اما دو برادر، عاصی از حسادتی که وجودشان را گرفته ایرج را می‌کشند و سرش را برای فریدون فرخ که دوران پیری‌اش را می‌گذراند، می‌فرستند. ادامه داستان کین خواهی ایرج است و نوه‌ای که به دنیا می‌آید تا ایران به او سپرده شود.

نمایش پسران فریدون همین داستان را روایت می‌کند و از سوم شهریور در تالار وحدت روی صحنه می‌رود. امیر آقایی، نازنین بیاتی، امیررضا دلاوری، ساغر رجبی، پاشا رستمی، پدرام شریفی، یسنا میرطهماسب، امیرکاوه آهنین‌جان، سپیده مولوی، مارال قادری، سارا خدادادی و حنا خواجه‌علی بازی می‌کنند.

آرش

پروژه دیگری که به زودی اجراهایش را شروع می‌کند، مربوط به یکی از شناخته‌شده‌ترین و دوست‌داشتنی ترین اساطیر ایرانی است که جانش را در تیری گذاشت و از کمان رها کرد تا مرز ایران مشخص شود: آرش که البته بهرام بیضایی در نمایشنامه آرش از او اسطوره‌زدایی کرده و معتقد است او یکی از افراد عامی ‌ایران بوده است که چنین شکوهی آفریده است.

تئاتر-ارکسترال «آرش» که از هفته دوم شهریور در رویال هال اسپیناس پالاس تهران روی صحنه می‌رود، نوشته امید سهرابی است و علی سرابی آن را کارگردانی کرده است. سرابی سال ۱۴۰۱ نمایش «آن سوی آینه» را در تالار وحدت اجرا کرده و حالا بعد از ۴ سال، از شهریور ماه تازه‌ترین نمایش خود را اجرا خواهد کرد. آنطور که گفته شده این پروژه ترکیبی است از نمایش، موسیقی و اجرای زنده ارکستر. هنوز اطلاعات بیشتری در باره نماش داده نشده، اما گفته شده با حضور چهره‌های مطرح تئاتر، سینما و موسیقی ایران روی صحنه خواهد رفت.

نوید محمدزاده، طناز طباطبایی، سجاد بابایی، امین بانی، مارال بنی‌آدم، مهدی پاکدل، شیدا خلیق، آرش دادگر، کیوان ساکت‌اف، علی شادمان، علیرضا شجاع‌نوری، محسن غفاری، سام مزینانی و الیکا ناصری بازیگران این نمایش هستند.

سیاوش

سیاوش اسطوره ای هم موضوع نمایش دیگری است که بر اساس اساطیر ایرانی اجرا می‌شود. سیاوش شاید مظلوم ترین قهرمانان شاهنامه است که داستانش برای همه آشناست. او پسر کیکاوس است و نامادری‌اش، سودابه، دل به او می‌بازد، اما سیاوش تن به خیانت نمی‌دهد و سودابه بعد از سه بار درخواست از او و جواب رد شنیدن، به کیکاوس می‌گوید که سیاوش به دنبال او بوده است. سیاوش قسم می‌خورد که چنین نکرده و کیکاوس هم آزمایشی ترتیب می‌دهد و آتشی می‌افروزد تا سیاوش از آن عبور کند تا اگر گناهکار باشد، در آن بسوزد. سیاوش به سلامت از آتش بیرون می‌آید و بعدتر برای دور ماندن از سودابه به جنگ افراسیاب می‌رود و سپس تر با دسیسه افراد افراسیاب کشته می‌شود.

بر پایه همین روایت اسطوره ای و شاهنامه ای حسین پارسایی نمایش سیاوش را روی صحنه می‌برد. در این نمایش بهرام رادان و شهرام حقیقت‌دوست حضور دارند و روی صحنه می‌روند. بهرام رادان پیش از این در کنسرت نمایش سیصد که آن هم برگرفته از داستان‌های شاهنامه بود و سال ۹۶ اجرا شد، بازی کرده است. شهرام حقیقت‌دوست هم آخرین بار سال ۹۶ با نمایش کلنل روی صحنه بوده است.

کورش کبیر

نادر برهانی‌مرند هم خرداد ماه از اجرای «کورش کبیر» صحبت کرده بود و گفته بود: «به‌ زودی زندگی کورش کبیر را در یکی از تالارهای بزرگ شهر تهران اجرا خواهم کرد.» او توضیح داده بود: «پژوهش و نگارش متن که حدود دو سال زمان برده، تمام شده و در حال گفت‌وگوی اولیه با برخی گروه‌های طراح و بازیگران هستم.»

البته کمی‌بعدتر از گفت وگو او به دلیل تصادفی که پیش آمد چند روزی در بیمارستان بستری شد. اما به هرحال گفته بود: «در حال رایزنی و گفت‌وگو با تهیه‌کنندگان مختلف هستم. بسته به نوع و حضور تهیه‌کننده و امکاناتی که فراهم می‌آورد، محل و شکل و اندازه‌های اجرا متفاوت خواهد بود. شاید کار به صورت کنسرت نمایش با حضور یک یا چند خواننده‌ بزرگ شکل بگیرد. شاید هم نه. به هر حال آن‌چه مسلم است این است که کورش پروژه‌ بزرگ ملی است و شان موضوع ایجاب می‌کند که هرچه باشکوه‌تر و فاخرتر و البته هنری‌تر و زیباتر اجرا شود.»

آنطور که برهانی مرند توضیح داده نام موقت کار، «سپیده از آنشان» است که به بازخوانی دراماتیک زندگی کورش بزرگ از تولد تا فتح هگمتانه می‌پردازد.